Аштанга Винјаса Јога е систем на јога кој е популаризиран и систематизиран од Патаби Џоис во 20. век. Тој се смета за татко на современата Аштанга Винјаса Јога каква што ја знаеме денес, а исто така нема да згрешиме ако кажеме дека татко на модерната јога е и неговиот учител Кришнамачариа.
Шри Кришна Патаби Џоис бил студент на Тирумалаи Кришнамачариа (18.11.1888 – 28.02.1989), јога учител и ученик кој ја популаризирал модерната асана јога. Познат е како основачот на модерниот „vinyasa“ систем – да се поврзе здивот со движењето. Кришнамачариа бил учител на многу од денешните познати учители кои се познати на западниот свет. Некои од тие учители се Indra Devi (1899–2002), K. Pattabhi Jois (1915–2009), B.K.S. Iyengar (1918-2014), T.K.V. Desikachar (1938-2016), Srivatsa Ramaswami (born 1939), and A. G. Mohan (born 1945).
Се верува дека Кришнамачариа нашол книга за јога поставки на телото (како и за банди, здив, дришти итн) – Јога Корунта во стара архивска библиотека во Калкута и дека од таму го дизајнирал системот за јога поставките кој го подучувал на неговите студенти, а со кој сме денес запознаени на западот. Оваа теорија е дискутабилна, бидејќи книгата исчезнува подоцна со објаснување дека била оштетена и изедена од мравки 🙂 Некои дури и тврдат дека тој ја измислил оваа легенда за книгата со цел да даде валидност и значење на системот кој всушност тој го креирал. Бил инспириран од боди билдинг културата која цутела во тогашна Индија, а бил и под влијание на Шведскиот систем за гимнастика кој бил воведен во Индија преку Британската војска. Во тоа време, јога асаните и surya namaskar биле два посебни типа на вежби, со тоа што асаните биле физичките вежби, а surya namaskar како еден вид поздрав на сонцето.
Заслугите за додавање на Surya Namaskar A и Surya Namaskar B, се на Патаби Џоис кој ги додал овие асани во јога системот како еден вид на правило или норма за загревање пред да се изведуваат специфични асани. Исто така, тој го инкорпорирал винјаса системот како линк помеѓу секоја асана и ги додал бандите, дриштито и здивот како значаен и составен дел на праксата.
Патаби Џоис овој систем решава да го именува како Аштанга Винјаса, инспириран од Аштанга Јога на Патанџали. На оваа тема често се дискутира во јогиските кругови, со еден вид на критика кон називот на системот (особено од не-„аштангисти“), бидејќи Аштанга јога на Патанџали е основата на јога философијата, а искористен е назив за систем на јога асани кои навидум не ја опфаќаат целата философија, бидејќи станува збор само за Асани – третата гранка од Аштанга Јогата на Патанџали. Сепак, не случајно е избран овој назив, бидејќи идејата е со практикување на Аштанга Винјаса да се доведеме до состојба на samadhi, доколку се практикува интензивно, редовно и посветено со сите насоки за асани, банди, дришти и дишење (како што е и предвидено и посочено дека треба да се практикува).
Аштанга Винјаса Јога има 3 серии:
- Yoga Chikitsa
- Nadi Shodana
- Shtira Bhaga
Yoga Chikitsa = Јога Терапија, првата серија е за почетници и внимателно се совладуваат асаните една по една, со тоа што прогресот се продолжува во следната асана сѐ додека не се совлада целосно претходната асана. Секој практикант ја вежба првата серија сѐ додека не ги совлада целосно сите асани, и само со благослов од учителот може да ја вежба втората серија.
Nadi Shodana, втората серија е за прочистување на нервниот систем, како логична фаза по првата серија. Само со комплетно совладување на втората серија на практикантот може да му се покажат специфични пранајама вежби кои се изведуваат по аштанга винјаса асаните.
Shtira Bhaga, третата серија е поделена на два дела А и В и асаните се дизајнирани за центрирање на силата, за балансирање и може да се практикуваат само доколку се совршено совладани првата и втората серија.
По долго практикување аштанга јога (повеќе години или декада), со квалификуван учител (parampara), студентот може да добие „дозвола“ да ја пренесува праксата понатака на други студенти
Аштанга јогата традиционално се практикува во Mysore стил, што значи дека секој студент има лична пракса со сопствено темпо, способност итн, во шала со други студенти под надзор на искусен учител. Аштанга јога се практикува 6 дена во неделата, сабота или недела се слободни денови, а слободни денови од пракса се на млада и на полна месечина бидејќи тогаш енергијата е дисбалансирана и се одмора од физичка пракса. Наместо тоа, во овие денови се вртиме повеќе кон себе со медитација, мантри и интроспекција.
Аштанга јога е јанг пракса, што значи дека се активни сите мускули за време на праксата
TRISHTANA МЕТОДА
Аштанга винјаса секвенцата е базирана на триштана метода – три алатки, точки на кои се обрнува внимание:
Ujjayi здив
Во врска со ujjayi здивот има дебата дали во аштанга винјаса праксата дишењето треба да се именува како ujjayi, бидејќи има пранајама која го има истиот назив, а се разликува од дишењето на Патаби Џоис кое се применува во аштанга винјаса праксата. Ниту Патаби Џ., ниту неговиот внук го именуваат тоа дишење како ujjayi, освен неговиот син Manju J Без оглед на називот, тоа е дишењето со звук во текот на праксата со кое го загреваме телото и ни помага да се фокусираме навнатре кон себе со помош на звукот и да се концентрираме и на квалитетот на нашето дишење.
Дишењето треба да биде природно и проточно, во текот на праксата треба да дишеме слободно и лесно. Доколку во некоја асана дишењето е тешко, закочено и испрекинато, тогаш треба да се вратиме неколку „чекори наназад“ во асаната и да ја изведеме модификацијата која е за нас достапна во тој момент.
Секоја асана се држи по 5 здива (вдишување-издишување се брои како еден циклус, еден здив). По завршеток на една асана, влезот во следната е поврзан со винјаса (пола поздрав на сонце), која е важна за да се поврзе движењето со дишење. Ова преминување од една во друга асана е важно за да не останеме „заглавени“ во една асана туку да продолжиме на следната. Асаните ги правиме најдобро што можеме со нашето тело, со нашите способности во тој момент, остануваме во секоја асана 5 дишења и ја испитуваме асаната преку физичкото тело, какви сензации ни буди, во кој дел од телото е закочено/проточно, го испитуваме квалитетот на дишењето, го набљудуваме движењето на умот во која насока оди, па дури ги набљудуваме и емоциите кои може да се појават во текот на асана праксата. Со тоа што секогаш одиме напред во следната асана, учиме да се одвоиме од претходната асана, да ги оставиме сензациите што биле зад нас и да одиме напред во следната асана. Со ова придвижување нанапред се фокусираме секогаш на сегашниот момент. Но, и тоа брзање нанапред не треба да биде исфорсирано и да ја мислиме следната асана, туку треба преку здивот, преку фокусот на секое вдишување и издишување да бидеме присутни во сегашниот момент и да ја набљудуваме внатрешно асаната во која се наоѓаме или да поминеме свесно низ винјасата за да дојдеме до следната асана и да излеземе од претходната.
БАНДИ
Бандите се внатрешни енергетски клучалки кои се користат во текот на праксата. Трите банди кои се користат се mula bandha, uddiyana bandha, и jalandhara bandha
Mula Bandha е коренската клучалка, се наоѓа кај перинеиумот помеѓу аналниот отвор и репродуктивните органи. Заклучувањето се прави со благо повлекување нагоре (како вшмукување) на енергијата, со што се прави еден вид на заштита апаната да не излезе надолу, туку да се движи и да остане нагоре. На овој начин со оваа банда се контролираат праната и апаната и се насочуваат директно во централниот енергетски канал – sushumna.
Мула банда исто така помага да се тонизира пелвисот, го заштитува задниот дел на р`бетот во текот на асана праксата и ја задржува енергијата во нашето тело со што се чувствуваме енергизирани и свежи по праксата.
Сликата за мула банда е како крајот на балон со воздух J Ако го извадиме ластичето на балонот, истиот ќе се издиши и ќе спласне. Слично на тоа, мула банда е малото ластиче на крајот на нашиот р`бет кое се обидуваме да го држиме стегнато во текот на целата пракса со тоа што го дрѓиме р`бетот исправен и лесен. Мула банда се активира во текот на целата пракса на крајот на секое издишување
Uddiyana bandha е енергетска клучалка со која го заклучуваме долниот дел од абдоменот и притискаме кон р`бетот, а го поткреваме нагоре кон ребрата. Мула банда и удијана банда одат заедно, односно ако се активира мула банда, автоматски се активира и удијана банда. Во текот на праксата се трудиме долниот дел од стомакот (под папокот) да го држиме вшмукан кон р`бетот, додека целиот горен дел од абдоменот е слободен да се движи во текот на праксата во склад со здивот. Удијана банда може целосно да ја почувствуваме кога ја изведуваме во седечка позиција.
Jalandhara bandha е клучалка во грлото, која се активира на тој начин што со брадата допираме до градите, и се прави како подбрадок, но треба да се внимава воздухот да може да е проточен во главата со тоа што градите остануваат отворени и раширени, а со секое издишување свесно ја стопираме енергијата со спуштање на брадата до градите.
Maha Bandha е голема банда и значи активирање на сите овие три банди симултано. Кога ќе успееме да ја активираме maha банда во текот на аштанга праксата се чувствуваме енергизирано и лесно по праксата, и имаме чувство на спокој и мир.
Бандите се особено важни за практикување на pratyahara, односно повлекување на сетилата во текот на праксата.
Drishti
Дришти се точки на фокус кон кои се концентрираме во текот на праксата. Со дриштито го одржуваме нашиот фокус, практикуваме dharana (концентрација), и се подеднакво важни бидејќи се вежбаат технички асаните, а може да се употребуваат и како мудри.
Дриштите кои се користат во аштанга се:
Padayoragre: прсти од стопала. Дришти во кое се гледа во седечките преклопи нанапред.
Angusthamadhye: средината на палецот. Во ова дришти се гледа во virabadhrasana 1
Bhrumadhye: средина на веѓите/челото; трето око; очите на пола затворени. Во ова дришти се гледа во инверзиите на Ги стимулира офтамолошките нерви, и го буди автономниот нервен систем. Ги смирува кранијалните нерви, помага за концентрација и за будење на кундалини.
Nasagre: врв на нос. Во ова дришти се гледа во стоечките асани како samastitihi или Ги зајакнува очните мускули.
Hastagrahe: Дришти во рака. Во ова дришти се гледа во стоечките асани како trikonasana и virabhadrasana 2.
Parshva: Странично. Се гледа на страна, на лево или на десно, обично во твистовите.
Urdhva: над, со поглед кон небото/горе. Upavishtakonasana B и Ubhayapadangushtasana.
Nābhicakre: папок, дришти за adhomukhasvanasana.